Ali Şeriati’nin Söyleminde Medeniyet Bağlamında Modernizme Bir Eleştiri

Öz

Sosyologlar arasında yer edinmiş, ele aldığı konular ve konularla ilişkili düşünceleriyle her daim kendisini hatırlatan Şeriati’nin; insan, toplum ve insan-toplum ilişkili kavramlar üzerinde yoğun çalışmaları mevcuttur. Tarih ilmiyle ilgilenen Şeriati; insan türü için hareket, değişim ve oluşum yasalarının ne olduğunu neden-sonuç ilişkisi bağlamında araştırmış ve edindiği sonuçları eserlerinde aktarmaya çalışmıştır. Toplumsal değişimi ve gelişimi içeren kavramlar arasında modernizm ve medeniyet bulunmaktadır. Modernizm ve medeniyet, İslam dünyasının ve gelişmekte olan üçüncü dünya ülkelerinin üzerinde yoğunlaşması ve tartışması gerekli görülen konulardır. Batı dünyası, her iki kavramı bir arada ya da birini diğerinin yerine kullanmıştır. Batı, Ortaçağ düşüncesi ve geleneklerinden uzaklaşarak yaratmak istediği yeni hayat tarzını modernizm olarak tanımlamış fakat Avrupalı olmayan ülkelere medeniyet etiketiyle pazarlamak istemiştir. Bu çalışmada; Batı ve Doğu dünyasını bilen bir araştırmacı olarak Şeriati’nin medeniyet ve modernizm kavramlarına bakış açısı ele alınmıştır. Şeriati; Avrupalı olanların, medeniyet kavramı altında Avrupalı olmayanlara modernizmi dayattığını belirtir ve modernizmin eleştirisini yapar, çözüm olarak küçük bir reçete sunar ve aydınlara büyük bir görev yükler.