Yunanistan Başbakanı Venizelos’un Türkiye Ziyaretinin Basındaki Yansımaları
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.14585273Anahtar Kelimeler:
Türkiye- Yunanistan- Atatürk- Venizelos- Dostluk ve İşbirliğiÖz
Bağımsızlığını kazandıktan sonra “Megali İdea” hedefini gerçekleştirmek amacıyla, sürekli Osmanlı’dan toprak kazanma anlayışı içinde hareket eden Yunanistan, Osmanlıya karşı saldırgan bir siyaset takip etmiştir. Mondros Mütarekesi’nin imzalanmasından sonra, İngilizlerin desteğiyle 15 Mayıs 1919 tarihinde İzmir’i işgal eden Yunanlılar, kısa bir süre içinde işgal alanlarını genişletmişlerdir. Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğinde yürütülen Türk Kurtuluş Savaşı’nda Türk Ordusu karşısında büyük bir hezimet yaşayan Yunan ordusu, Anadolu’dan atılmıştır. Yunanlıların Anadolu macerası Türk-Yunan münasebetlerinde derin yaralar açmıştır. Lozan Anlaşması Türkiye ile Yunanistan arasında barış ortamını tesis etmişse de, iki ülke arasında güvenin tesisi çok kolay olmamıştır. Atatürk, ülkeler arası münasebetlerde tarihi düşmanlıkların terk edilmesi ve barışın tesis edilmesi prensibini benimseyip her türlü cesur adımı atmıştır. Türk-Yunan münasebetleri de bunun en çarpıcı örneği olmuştur. 1928 yılında seçimleri kazanıp iktidara gelen Venizelos’ta, Anadolu macerasından gerekli dersleri çıkarmış, ülkesindeki karşı çıkışlara rağmen, Türkiye ile dostluk münasebetleri kurma cesaretini göstermiştir. 27-31 Ekim 1930 tarihleri arasında Türkiye’yi ziyaret etmiştir. Ankara’da bir dizi anlaşmanın imzalandığı bu ziyaret, iki ülke arasındaki birçok sorunun çözülmesini sağlamakla kalmamış, dostluk ve işbirliğinin gelişmesine de büyük katkısı olmuştur. Türkiye ile Yunanistan arasında oluşan dostluk ve işbirliği Balkan Antantının kuruluşuna giden yolda önemli bir adım olmuştur. Balkan Atantı görüşmelerinin yapıldığı sırada iktidardan düşmüş olmasına rağmen katkı vermek üzere İstanbul’a gelen Venizelos’un, anlaşmanın imzalanmasından kısa bir süre önce Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday göstermiş olması, iki ülke arasındaki dostluğun geldiği noktayı göstermesi bakımından önemlidir.
Referanslar
“Ankara’daki Tarihi Temasların İlk Günü” , Cumhuriyet. (28 Teşrinievvel 1930). s.3.
“Başbakanımızın Nutku”, Hâkimiyet-i Milliye. (28 Teşrinievvel 1930). s.3.
“İmzalanacak Muahede ve Mukaveleler”, Hâkimiyet-i Milliye. (27 Teşrinievvel 1930).s.1, 3.
“İsmet Paşa’nın Ziyafeti ve Mütekabil Nutuklar”, Cumhuriyet. (28 Teşrinievvel 1930). s.1.
“M. Venizelos Bu Ayın 22’sinde Ankara’da Bulunacak”, Vakit. (12 Teşrinievvel 1930). s.1.
“Misafirlerin Teşekkürü”, Cumhuriyet. (3 Teşrinisani 1930). s.3.
“Muahedelerin Esasları”, Hâkimiyet-i Milliye. (1 Teşrinisani 1930). s.3.
“Reisicumhur Hazretleri Yunan Gazetelerine Çok Mühim Beyanatta Bulundular”, Milliyet. (31 Teşrinievvel 1930). s.1.
“Türk Yunan Münasebetinde Yeni Bir Devir, Muahede İmza Edildi”, Milliyet. (31 Teşrinievvel 1930). s.1.
“Venizelos Ankara Seyahatini Tehir Etti”, Cumhuriyet. (21 Teşrinievvel 1930). s.1, 3.
“Venizelos Gelecek Pazartesi Ankara’da”, Hâkimiyet-i Milliye. (22 Teşrinievvel 1930). s.1.
“Venizelos İstanbul’da”, Hâkimiyet-i Milliye. (2 Teşrinisani 1930). s.1, 2.
“Venizelos Parlak Surette Teşhi Edildi”, Milliyet. (1 Teşrinisani 1930). s.2.
“Venizelos İtilaf Husulünden Emin”, Vakit. (25 Teşrinievvel 1930). s.2.
“Venizelos’tan Hariciye Vekilimize”, Cumhuriyet. (3 Teşrinisani 1930). s.1.
“Venizelos’un Ankara’yı Ziyareti (Ecnebi Matbuatı)”, Milliyet. (1 Teşrinisani 1930). s.2.
“Venizelos’un Dün Geceki Nutku”, Hâkimiyet-i Milliye. (28 Teşrinievvel 1930). s.1, 3.
“Venizelos’un İstanbul’a Muvasalatı”, Hâkimiyet-i Milliye. (27 Teşrinievvel 1930). s.1, 3.
“Venizelos’un Seyahati”, Cumhuriyet. (23 Teşrinievvel 1930). s.3.
“Venizelos’un Seyahati”, Son Posta. (25 Teşrinievvel 1930). s.1.
“Yunan Başbakanı İstanbul’dan Geçmek İstemiyor”, Cumhuriyet. (23 Teşrinievvel 1930). s.1
“Yunan Başbakanı Seyahati Tehir Etmeyecektir”, Cumhuriyet. (22 Teşrinievvel 1930). s.1, 4.
“Yunan Başbakanının İlk Beyanatı”, Hâkimiyet-i Milliye. (27 Teşrinievvel 1930). s.1.
Ahmet Şükrü. (1 Teşrinisani 1930). “M. Venizelos Ankara’da Çok İyi Bir İntiba Bıraktı”, Milliyet, s.1.
Akşin, A. (1991). Atatürk’ün Dış Politika İlkeleri ve Diplomasisi, TTK. Yayınları, Ankara.
Armaoğlu, F. (1983). 20.Yüzyıl Siyasî Tarihi 1914-1980, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara.
Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri. (1997). C. II, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara.
Çakmak, Z. (2007). İzmir ve Çevresinde Yunan İşgali ve Rum Mezalimi, Yeditepe Yayınevi, İstanbul.
Çakmak, Z. (2008). “Venizelos’un Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü ‘ne Aday Göstermesi”, Erdem, S. 52, ss.91-109.
Demirözü, D. (2007). Savaştan Barışa Giden Yol/Atatürk-Venizelos Dönemi Türkiye-Yunanistan ilişkileri, İletişim Yayınları, İstanbul.
Erdem, N. (2009). “Yunan Tarihçilerinin Gözüyle 1930 Türk-Yunan Dostluk Antlaşması ve Venizelos’un Bu Sürece Katkıları”, Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İLKE), S. 23, ss.93-128.
Esmer, A. Ş. (1953). Siyasî Tarih (1919-1939), Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, Ankara.
Falih Rıfkı. (28 Teşrinievvel 1930). “Misafirimiz Venizelos Ankara’da”, Hâkimiyet-i Milliye, s.1.
Gürel, Ş. S. (1993). Tarihsel Boyut İçinde Türk Yunan İlişkileri (1821-1923), Ümit Yayıncılık, Ankara.
Halaçoğlu, Y. (2001). “Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti ve Balkanlar”, I. Uluslararası Türkoloji Kongresi Bildirileri (Prizen, 12-14 Aralık 1998), (Yay. Haz.: Nimetullah Hafız), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara.
İnönü, İ. (2006). Hatıralar, (Yay. Haz.: Sabahattin Selek), Bilgi Yayınevi, Ankara.
Mehmet Asım. (25 Teşrinievvel 1930). “Türk Yunan Dostluğu”, Vakit, s.1.
Sarınay, Y.- Sümbül, T. (1999). Emperyalizm ve Büyük Hayal, Ankara.
Soysal, İ. (1985). “Atatürk’ün Barışçı Politikası ve Dünyadaki Etkileri”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, II / 4, Kasım.
Tulça, E. (2003). Atatürk, Venizelos ve Bir Diplomat Enis Bey, Simurg Yayınları, İstanbul.
Turan, M. (2006). Yunan Mezalimi (İzmir, Aydın, Manisa, Denizli-1919-1923), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 ESAR Journal
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.