Bir Yerel Tarihi Kaynağı Olarak Uluova Gazetesi: Kıbrıs Barış Harekâtı Üzerine Bir İnceleme
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.12602087Anahtar Kelimeler:
Uluova Gazetesi- Elazığ- Kıbrıs Barış Harekâtı- Yerel Basın- Yerel KaynakÖz
Kıbrıs Barış Harekâtı, Türkiye başta olmak üzere uluslararası gündemde önemli yer tutarken yerel basında da geniş yer bulmuştur. Kamuyla daha yakın ilişkileri olması özelliğiyle yerel basının Kıbrıs Barış Harekâtını nasıl konu ettiği ve tarihi kaynak niteliği bu çalışmanın temel problemini oluşturmaktadır. Bu kapsamda 25 Ocak 1953 tarihinde Muhsin Parlar ve Şevket Çeçen tarafından Elazığ’da yayınlanan Uluova Gazetesi, araştırma kapsamında incelenmektedir. Doküman analizi yöntemiyle incelenen gazetenin 11 Haziran ile 30 Ağustos 1974 tarihleri arasındaki nüshalarında Kıbrıs Barış Harekâtı ile ilgili neşredilen içerikler incelenmiştir. Kıbrıs Barış Harekâtının Uluova Gazetesindeki sunumu ve sıklığı analiz edilirken, harekâtın gazete manşetlerinde temsil edilme biçimleri incelenmiştir. Elde edilen bulgular çerçevesinde Uluova Gazetesinin kamuoyunu bilgilendirme konusunda önemli bir görev üstlendiği saptanırken toplum ile siyaset arasındaki bağı oluşturduğu görülmektedir. Aynı zamanda Uluova Gazetesinin yayın sürecinin Türkiye’nin dış politikasıyla uyumlu olduğunu ve harekâtın vatandaşları bilgilendirme prosedürlerini detaylı sunduğunu göstermektedir. Diğer taraftan gazete Kıbrıs Barış Harekâtını milliyetçi ve destekleyici bir dil kullanarak aktarmaktadır. Ayrıca gazete içeriklerine bakıldığında bu haberler yerel, tarihî bir kaynak niteliği taşımaktadır.
Referanslar
Aksakal, F. (1974, 07 27). Güçlü Türk Devleti:. (6582). Elazığ: Uluova Gazetesi.
Alasya, F. H. (1988). Tarihte Kıbrıs. Lefkoşe: Kıbrıs Türk Kültür Derneği Genel Merkezi.
Alasya, F. H. (1992). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (1 b.). Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
Armaoğlu, F. (1984). 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi (Cilt 1). Ankara.
Arslan, L. (2023). Türkiye’nin 1961-1980 Arası Döneminde Siyasi Açmazları ve Koalisyonlar. Dünya İnsan Bilimleri Dergisi, sy. 1 (2023), 161-162., (1), s. 141-175.
Aysan, E. (1971). Kıbrıs Seferi (1570-1571), (Ankara: Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Resmi. Ankara: Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Resmi Yayınları.
Balyemez, M. (2021). İngiliz Yönetimi Döneminde Kıbrıs Türklerinin Siyasi Örgütlenmeleri (1923-1960). Ankara: Türk Tarihi Kurumu.
Bozkurt, İ. (2023). Uluslararası Garanti Anlayışı ve 1960 Kıbrıs Garanti Antlaşması’nın Analiz. Savunma Bilimleri Dergisi, 1(43), s. 117-153.
Elazığ Valiliği. (1973). 1973 Elazığ İl Yıllığı. (A. Kaplan, S. Arlı, N. Yardımcı, & S. Solmaz, Dü) Elazığ.
Eroğlu, H. (2002, Kasım). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuri̇yeti̇ni̇ Yaratan Tari̇hî Süreç Ve Son Geli̇şmeler. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuri̇yeti̇ni̇ Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi(54), s. 735-793.
Geniş, K. C. (2021, Ocak). LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959). Belgi Dergisi(21), s. 233-252.
Göktaş, E. (2023, Mart). Prof. Dr. Neşe Özden, “Türkiye Cumhuriyeti, Atatürk’ün Önderliği ile Çok Özeldir” (İkinci Bölüm), . Düşünce ve Tarih Dergisi, Sy.102, (Mart 2023), 22.(102), s. 22.
Göktürk, T. B. (2017, Kasım). 1955 Londra Konferansı ve Sonrasında TBMM’deki Kıbrıs Tartışmaları. Türk Yurdu, 37(363 ), s. 52.
Göze, E. (1974, 07 27). Çıkarma ve Ötesi. (6582). Elazığ: Uluova Gazetesi.
Sarınay, Y. (2000). Osmanlı İdaresinde Kıbrıs (Nüfus-Arazi Dağılı ve Türk Vakıfları) (Cilt 3). Ankara: Başbabakanlık Develt Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı Yayınları.
Savrun, E. (2018, Haziran). Kıbrıs’ta İngiliz Taç Kolonisi, Böl-Yönet Ve İslamcılık Politikaları ve Rum İsyanları Karşısında Kıbrıs Türk Milli Uyanışının Temelleri (1925-1931). Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), s. 75-89.
Sürgevil, S., Özgün, C., Ortaç, H., & Yapucu, O. P. (2012). Türkiye Tarihi ve Uygarlıkları VI, Değişim Sürecinde Türkiye-II (1908-2010). İzmir: İlya Yayınevi.
Şahinler, M. (1979, Ocak). Menter Şahinler, (1979). Türkiye’nin 1974 Kıbrıs Siyaseti. (İstanbul: Rumeli Kültür ve Dayanışma Derneği Yay. 1979), 23. İstanbul: Rumeli Kültür ve Dayanışma Derneği Yayınları.
TBMM. (1967, 12 4). Tutanak Dergisi-TBMM, 12’nci Birleşim. 09.06.20024 tarihinde TBMM:https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/MM__/d02/c022/mm__020 22012.pdf adresinden alındı
Tongüç, İ. (2022). Siyaset, Enerji, Güç Denkleminde Kıbrıs ve Doğu Akdeniz. Ankara: MGV Yayınları.
Uluoa Gazetesi. (1974, 08 08). Türk Heyeti bugün Cenevre'ye gidiyor. (6592). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 30). (6584). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 24). (6606). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 09). 2. Cenevre konferansında savunacağımız şartlar. (6593).
Uluova Gazetesi. (1974, 08 20). Amerika Kıbrıs konusunda bir teşebbüste bulunmuyor. (6602).
Uluova Gazetesi. (1974, 08 08). Barış Gücü Subayı «Türkler aleyhine çıkarılan çirkin haberler asılsızdır». 6592.Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 02). Başbakan, Korutürk’e son durum için bilgi verdi. (6587).
Uluova Gazetesi. (1974, 08 04). Cenevre Antlaşmasına karşı çıkan Ruslar ne istiyor? (6589).
Uluova Gazetesi. (1974, 08 03). Cenevre’den dönen Dışişleri Bakanını Ankara da Başbakan Ecevit karşıladı. (6588). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 01). Cenevrede anlaşmaya varıldı. (6586). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 21). Demirel «Kıbrıs harekâtı büyük bir başarı ile bitti». (6603).
Uluova Gazetesi. (1974, 07 26). Dün Elazığ’da askere gitme kampanyası Bayram havası içinde geçti. (6581). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 06). Ecevit «Kıbrıs Konusunda MSP ile görüş ayrılığımız yok» dedi. (6590). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 18). Ecevit: “Türkiye Gereken herşeyi yapacaktır; Buna Hazırdır” dedi. (6574). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 27). Elazığ Besin-iş Sendikası bütün imkanları ile Hükümetin yanında. (6582). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 25). Elazığ Esnaf Sanayi Sitesi Yapı kooperatifi üyelerinin Türk Silahlı Kuvvetlerine yardım isim listesi. (6581). Elazığ: Uluova Gazetesi.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 28). Elazığ Musiki Konservatuvarı’nın Başbakan ve Genel Kurmay Başkanına çektiği telgraflar. (6583). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 22). Elçi’ye değil Yunan’a Zeval! (6604). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 28). EOKA-B. 5000 Türk Rehinenin Kurşuna dizilmesini istiyor. (6609). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 25). İğrenç Planları ele geçirdiğimiz askeri tesislerde bulundu Sampson Enosis ilan edip katliam yapacaktı. (6607). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 21). İlimizde bağışlar devam ediyor. İlimizde bağışlar devam ediyor(6603). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 29). İlimizde Bağışlar devam ediyor. (6610). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 25). İlimizde Bağışlar devam ediyor. (6607). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 21). İlimizde Bağışlar devam ediyor. (6603). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 09). İlimizde Bağışlar devam ediyor. (6593). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 06). İlimizde Bağışlar devam ediyor. (6590). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 25). İlimizde Hava Kuvvetlendirme vakfına yardımlar devam ediyor. (6580).
Uluova Gazetesi. (1974, 07 18). İngiltere, İhtilal hükümeti tanımıyor. 6574.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 07). İsviçre’de yayınlanan 300 bin Trajlı Journal Cenevre Gazetesi Türkler Büyük Zaferi hafif Silahlarla Kazandılar diyor. (6591). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 23). Kahraman Türk Milleti. (6578). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 21). Kahraman Türk Ordusunun Kıbrısa ZAFER Çıkarması başladı. (6577). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 17). Kıbrıs Alayımız alarmda Ordumuz mütayakkız halde. (6573). Uluova Gazetesi.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 02). Kıbrıs Rumları; «Atina bizi sattı» diyor. (6587). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 22). Kıbrıs’ta ölen üç Avusturyalı asker için tazminat ödeyeceğiz. (6604). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 21). Kıbrıs’ta Rumlar 4 bin ölü, 12 bin yaralı vermişler. (6603). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 11). Kıbrıs'ta Rumlar arası saaş kaçınılmaz hale geldi. (6568). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 20). Kırk yıllık Kani. (6602). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 3). Makarios bütün yabancı birliklerin Kıbrıs'tan Çekilmelerini İstedi. (6561).
Uluova Gazetesi. (1974, 07 18). Makarios: “Darbeyi, Adadaki 950 kişilik Yunan alayı yaptı. (6574). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 09). NATO, 200 Yunan subayının izmire* dönmesini istiyor. (6593). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 19). NATO: ‘Darbeci Subaylar Çıkmalı, Makarios devletin başına geçmeli. (6575). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 22). Rumlar 57 Türk’ü kurşuna dizip toprağa gömdü. (6604). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 21). Rumlar Amerikan Büyükelçisini Öldürdü. (6603). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 20). Son direnme noktalarını kırdık. (6602). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 04). Son’a Doğru. (6589). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 26). Şehrimizde Hava Kuvvetleri Vakfına yardımlar devam ediyor. (6581). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 03). Şehrimizde Hava Kuvvetlerine yardım devam ediyor. (6588). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 02). Şehrimizde Hava Kuvvetlerine yardım devam ediyor. (6587). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 06). Tutsakların değişilmesine bu hafta başlanacak. (6590). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 06). Tutsakların değişilmesine bu hafta başlanacak. (6590). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 22). Vali Rıfat Kaplan, Ordu için bütün işçileri yardıma çağırdı. (6604). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 29). Washington, Ankara’nın önerdiği ikili Federal Devlet yönetimini benimsiyor. (6610). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 03). Yunanistan Cenevredeki 2. görüşmede Enosis’te israr etmeyeceğini açıkladı. (6588). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 07 23). YUNANLILAR ÇARPIŞMALARDA PERİŞAN OLDU!.. (6578). Elazığ.
Uluova Gazetesi. (1974, 08 07). Ziraat Odası Türk Hava Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfına 21 bin lira verdi. (6591). Elazığ.
Vatansever, M. (2012). Kıbrıs Sorununun Tarihi Gelişimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi,( 12(Özel)), s. 1487-1530.
Zeki, V. (1974). Kıbrıs Tarihi. Lefkoşe: Kıbrıs Türk Maarif Müdürlüğü.
İndir
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2024 ESAR Journal
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.