Halil Nimetullah Öztürk ve İnkılabın Felsefesi

Öz

Bu çalışmada Cumhuriyet döneminin önde gelen pozitivist ve Osmanlı karşıtı görüşlere sahip bir düşünürü olan Halil Nimetullah Öztürk’ün İnkılabın Felsefesi kitabıyla ilgili değerlendirmelerde bulunulmaktadır. Cumhuriyet döneminde eğitimci kimliği ile öne çıkan Halil Nimetullah Bey, bu dönemde gerçekleştirilen inkılaplara destek vermiştir. Hatta inkılaba taraftarlığının yanında radikal fikirleri ile de dikkati çekmiştir. Bir cumhuriyet aydını olarak Cumhuriyetin ilke ve gereklerini savunmaktan geri durmamıştır. Eserlerinde genel olarak Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde yaşanan değişime vurgu yapmış ve millî kültürün önemine dikkati çekmiştir.Devlet memurluğu, öğretmenlik ve Darülfünûn müderrisliği yapan ve mantık, felsefe, tarih ve dil gibi alanlarda çalışmalar yapan Halil Nimetullah Bey’in 1928 yılında İnkılabın Felsefesi adlı çok önemli bir eseri neşredilmiştir.İstanbul’da İkdam Matbaası’nda yayınlanan bu eser, yazarın farklı mecmualarda çıkan çeşitli yazılarını muhtevidir. 1927’de Milli Mecmua, Vakit gazetesi, Milliyet gazetesi ve Akşam gazetesinde neşredilen makalelerin yayınlandığı İnkılabın Felsefesi, erken Cumhuriyet dönemi değişim ve dönüşümünün anlaşılmasında büyük ehemmiyeti haiz eserlerden biridir. Eserde Türk İnkılabı’nın manası ve özü ele alınırken millî kimlik, millî kültür, çağdaşlaşma, laiklik, Türk dili ve Türk cemiyeti gibi konular hakkında değerlendirmelerde bulunulmuştur.